06/11/2026

TALVEZ SIM, TALVEZ NÃO! EBLE JES, EBLE NE!

 
TALVEZ SIM, TALVEZ NÃO!

Emoções inglórias ainda no estoque

da memória, histórias outras

da imaginação, poesia, ficção:

poema intruso feito letra de rock

canto voraz, feito rude abuso

imagem madura virando canção,

protesto de Orfeu meio confuso

 

Emoções, gotas etílicas,

escorrem lentas da caneta elíptica,

ora econômica, ora escrachada

feito sinfonia que danço embriagada

com aplausos da plateia acrítica

feito sanfona em pálido improviso.

Emoções que me lambem sem aviso,

lábios de beijos ao acaso.

Emoções do filho então recém-nascido

agora cultivo netos, netas,

mais e mais abastecido

meu coração sem susto, sem meta,

vibra assim manso, sem atraso,

atento apenas ao fluir do prazo,

alazão na sua rapidez de seta,

foge da alvorada ao ocaso?

 

Cada emoção cavalga uma lembrança,

sem pressa o trote, o galope sem freio,

paisagem campestre em olhos de criança,

matagal choroso, namorada que não veio,

na boca o gosto verde, cica do caqui

que aqui da língua nunca mais saiu,

esse beijo vazio que nunca esqueci:

lágrima tão, tão seca jamais alguém viu.

 

Amor de pai, de filhos, de neto

contraem o tempo, sutil ilusão,

o mais comentado é o amor mais secreto?

o mais verdadeiro e o que finge que não?

O brinquedo mais gasto é o mais querido?

Às vezes sim, depende, talvez?

Patins saudosos do joelho ferido?

Da bola de meia o coração já refeito?

No joelho resta a cicatriz, a dor se foi,

no coração feliz a emoção, o amor?

O poeta parece feliz? Talvez, talvez!

 

EBLE JES, EBLE NE?

Malgloraj emocioj ankoraŭ en stoko

de l’ memoro, alia historio

de l’ imagpovo, poezi', fikcio:

uzurpa poemo kiel roka teksto

manĝegema kanto iel trompo kruda

matura bildo iĝas do kanzono,

protesto de Orfeo iel konfuza.


Emocioj, etilaj gutoj,

lante elfluas de elipsa skribilo,

foje ekonomia, foje ege fia

kiel dancita ebrio simfonia 

aplaŭdita de malkritika publiko

ludante pala improviza harmoniko.

Emocioj min lekas sen avizo

per lipoj de hazardaj kisoj.

Emocioj pri l' ĵus naskita filo

nun mi pli kaj pli ja riĉigita 

mia sencela koro ja sentima

kulturas nepojn kaj nepinojn,

milde, sen malfruo tiel vibras

nur atenta al paŝ' de ontaj daŭroj,

rapida alazano, kiel saga iro,

forfuĝas de aŭror’ al sunsubiro.

Ĉiu emocio rajdas memoron,

sen-hasta troto, senbrida galopo,

kampa pejzaĝo laŭ infana okulo,

plorema makis’, mankinta kor-amikin’,

buŝe verda gusto, adstringa persimo-frukto  

ne plu el mia lango eliris,

kava kiso neniam forgesita:

tiom seka larmo neniam vidita.

Am’ de gepatroj, nepoj, filoj

malplivasta tempo, subtila iluzio,

ĉu la plej komentita am' la plej kaŝita?

ĉu la plej vera ne tiele ŝajnas?

ĉu la plej uzata ludilo ja la preferata?

Foje jes, foje ne, foje, foje,

ĉu rul-ŝuoj sopiron portas pri vunda genuo?

ĉu la ŝtrump-bulo koron reakiris?

ĉu sur genu' jen cikatro, doloro forigita?

ĉu emocio, amo ĉe feliĉa koro?

ĉu fine la poeto ŝajne feliĉas?

Eble jes, eble ne!



27/10/2026

FARMAR AURA NO SEGUNDO TURNO! DUAVICE “FARMAR AURA”!

 







BORA “FARMAR AURA” NO SEGUNDO TURNO!

  “Que sonho bandeiroso!” – a menina fez carinha de psicanalista. Se lacaniana ou junguiana não decifrei. Pisquei de volta na cumplicidade de tio emprestado e sobrinha esperta.

   O almoço de aniversário do tio parecia insosso para a Laurinha, 10 anos. Rodas de adúlteros, digo, adultos, deitavam certezas sobre as virtudes do candidato preferido ou preterido e as falcatruas do adversário, as poucas destacadas na imprensa parcial. Comentavam o debate da Band: a movimentação em cena, falas, trejeitos de cada postulante ao ambicionado cargo. Alguns líderes do Exterior, o dos EUA o mais excitado, cuspiam marimbondos, dispostos a influenciarem no resultado das urnas brasileiras. Ou alinhavam-se ao playboy advogado carioca, 45. Ou ao velhinho, metalúrgico nos anos 1970, agora com pouco mais de 80. Temos vídeos do Presidente dando piques na Av. Paulista a mostrar forma física invejável para um octogenário.

   Laurinha, animada na conversa, tentava me explicar a expressão “farmar aura”, usada pelas coleguinhas da escola. E ensinava o gesto das duas mãos balançando para cima e para baixo como se impulsionassem uma bolinha invisível num arco imaginário. É assim! Aluno que fracassou no exame final, admiti minha ignorância e a Laurinha do sonho, rindo, recomeça a explicação: “só imita o meu gesto e fala six-seven, six-seven até cansar”. Minha imitação mereceu aplausos na certa de incentivo.

    “Mas, o que é farmar aura?” Minha insistência não a intimidou. Disse que o playboy do meu sonho tinha muito que farmar a aura dele, do pai, que cumpria pena de 27 anos de prisão. Perguntei por que o ex-presidente estava preso. Ela apenas disse, sem interesse ou explicação, que não gostava da aura daquela família. Respeitei o sentimento dela ao me lembrar de uma antiga injunção milenar Rosacruz – da boca de uma criança saem gotas de sabedoria. Guardamos o resto de papo para depois. O almoço estava servido. “Laurinha, vamos lavar as mãos”. Me respondeu sapeca piscando um olho. “Já lavei, juro! Ontem no banho!”


  ANTAŬEN DUAVICE “FARMAR AURA”!

    “Kia rivela sonĝo!” – la knabino mienis kiel psikanalisto. Se lacaniana aŭ junguiana, mi ne malkovris. Okulfrape, kun komplico de pruntita onklo al lerta nevino.

     La datrevena tagmanĝo de mia onklo ŝajnis sengusta al Laurinha, 10-jaraĝa. Rondoj de adultuloj, pli bone, plenkreskuloj, montris certecojn pri virtoj de la preferata aŭ preterlasata kandidato kaj, aliflanke, la fuŝaĵojn de la kontraŭulo, la malmultaj reliefigitaj de la partia gazetaro. Oni komentis la debaton de TV Band: pri la sceno-movo, eldiroj, trajtoj de ĉiu postulanto al la ambicia posteno. Kelkaj eksteraj politikestroj, tiu de Usono la plej ekscitita, vomis insultojn, volonte influi pri la rezultoj de la brazila balotado, aliĝis al la senindula karioka avokato, 45-jaraĝa. Aŭ al la olduleto, eks-metalurgiisto de la fino de la jaroj 1970, nun iom pli ol 80-jaraĝa. Ekzistas videoj de la nuna Prezidento kuretante en la Avenuo Paŭlista, montrante nekutiman fizikan preparon por okdekjarulo.

    Laurinha, interesata en la babilado, provis klarigi al mi la esprimon “farmar aura”, uzata de lernejaj koleginoj. Kaj ŝi instruis la geston per la du manoj oscilante supre-suben, kvazaŭ ili forpelis nevideblan pilketon laŭ imaga arko. Tiele! Fiaskita lernanto en la fina ekzameno, mi konfesis mian ignoron. Laurinha de la sonĝo, ridete, rekomencis la eksplikon: “vi nur imitu mian geston kaj diru tion ĝis laciĝo: six-seven, six-seven”. Mia imito certe meritis instigajn aplaŭdojn.

    “Sed, kio estas farmar aura?” Mia insisto ne temigis ŝin. Ŝi diris, ke la senindulo de mia sonĝo multe devis farmar a aura lian kaj de la patro, kiu devis plenumi 27-jarajn karcer-punon. Al ŝi mi demandis, kial la eksprezidento estis arestita. Ŝi nur diris, sen intereso aŭ ekspliko, ke ŝi ne ŝatis la aŭron de tiu familio. Mi respektis la sintenon de la knabino, kiam mi rememoris antikvan miljaran aserton – el la buŝo de infano eliras gutojn de saĝeco. Ni lasis la ceteron de la babilado por posta momento. Jen la tagmanĝo estis preta. “Laurinha, ni lavu la manojn”. Ŝi ruze okulfrape respondis al mi. “Jam mi lavis ilin, mi ĵuras! Hieraŭ dum la duŝado!”

    Pripense pri la enigmoj de la sonĝo, mi riskis krudan komprenon pri ŝia eldiraĵo: “vi nur imitu mian geston kaj diru tion six-seven, six-seven ĝis laciĝi”. Jen! Sufiĉas sumi tiujn anglajn vortojn! Mia rigardo lumiĝis. Mi kriis simile al brazila fama futbala raportisto, nome Galvão Bueno: “Tetra! Jen tetra! Brazilo estas la tetraĉampiono de la Tutmonda Pokalo!”. Tuj poste mi iris al la strata karnavalo en mia urbo-parto. Rondoj de adultuloj, plenkreskuloj, mi diru, certis pri la virtojn de la preferata aŭ preterlasata kandidato kaj fuŝaĵojn de la kontraŭulo, nur malmultaj reliefigitaj de la partia gazetaro. Oni komentis la debaton de TV Band: la sceneja movo, eldiroj, personaj trajtoj de ĉiu postulanto al la ambicia posteno.

    Kelkaj eksteraj ŝtatestroj, tiu de Usono la plej ekscitita, vorto-vomis pretaj influi sur la rezultoj de la brazila balotado. Kelkaj aliiĝis al la bonvivantulo, karioka advokato, 45-jaraĝa. Aŭ al la maljunulo, metalurgiisto fine de la jaroj 1970, nun iom pli ol 80-jaraĝulo. Estas videoj de la Prezidento kuretanta sur la Avenuo Paŭlista montrante enviigan fizikan preparon por okdekjarulo.

   Laurinha, vigla pro la babilo, provis klarigi al mi la brazilan slangon “farmar aura”, uzata de lernejaj koleginoj. Do ŝi instruis la geston de la du manoj supren-suben balanciĝante, kvazaŭ ŝi impulsis nevideblan pilketon laŭ imaga arko. Jene! Fiaskinta lernanto en la fina ekzameno, mi agnoskis mian ignoron kaj Laurinha de mia sonĝo, ridete, rekomencis la eksplikon: “nur imitu mian geston kaj diru tion, six-seven, six-seven ĝis laciĝo venu”. Mia imitado meritis certe instigajn aplaŭdojn.

    “Sed, kio estas farmar aura?” Mia insisto ne timigis ŝin. Diris ŝi, ke la bonvivantulo de mia sonĝo multe devis farmar aura de si mem, de la patro, kiu devis plenumi 27 jarojn de prizono. Mi demandis kial la eksprezidento estis arestita. Ŝi nur diris, sen intereso aŭ klarigo, ke ŝi ne ŝatis la aŭron de tiu familio. Mi respektis ŝian senton, kiam mi rememoris miljaran Rozikrucan aserton – el la buŝo de infano eliras gutojn de saĝeco. Ni lasis la ceteron de la babilado por depost. La tagmanĝo jam estis preta. “Laurinha, ni purigu la manojn”. Ŝi ruze, okulfrape, respondis: “Jam mi lavis ilin, mi ĵuras! Dum la hieraŭa duŝado!”

 

 



19/10/2026

RESGATE DA DELICADEZA - LIBERIGO DE LA DELIKATECO

 

RESGATE DA DELICADEZA

Meu coração o alarme toca,

instinto de bombeiro acende alerta,

sentidos treinados. O que me provoca

esse grito morto na garganta? Na certa,

o desmoronar de algo no meu peito.

 

Presente divino à minha irmã,

a amada sobrinha tinha luz no riso!

Mãe e filha, amigas, não só respeito

mas carinho, amor, diálogo sensato:

o que agora sinto me põe de sobreaviso.

 

Incêndio da paixão, inundação, desastre,

deslizamento de emoções, desabamento,

o que me impõe a ação, antes que o fogo alastre,

antes que a casa caia, venha o ferimento,

preciso devolver a felicidade a elas,

deixar o sol entrar, escancarar janelas,

desabrochar novo contentamento.

 

Tento dormir, mas o grito de socorro

atravessa os estados, chega a Brasília.

Dentro de mim a lama desce o morro

como se soterrasse o brilho de uma filha

que deixasse escapar a boia que lhe atiro.

 

Mesmo esse bombeiro calejado

respeita o livre arbítrio e só atua

se o chamado vem – mas, se não vem,

sono adiado, alerta, a prontidão continua.

Mesmo sem dormir sonha sonho delicado:

tem nos braços, salva de si mesma,

quem ele um dia viu neném.

 

LIBERIGO DE LA DELIKATECO

Mia koro alarmon sonorigas,

instinkto de fajrobrigadisto alarmon krias,

trejnata percepto. Kion en mi instigas

tiu mortinta krio en la gorĝo? Certe,

la falo de io en mia brusto.

 

Dia donaco al mia fratino,

mia amata nevino portis lumon en la rido!

Patrino kaj filino estis ne nur respekto

Sed, tion kiu nun min atentigas.

 

Fajrego de pasio, inundo, katastrofo,

ter-ŝoviĝado de emocioj, falo,

kio min forpelas al agado, antaŭ ol la bruligo kresku,

mi bezonas redoni la feliĉon al ili,

permesi eniri Suno, fenestrojn malfermegi,

burĝoni nova kontento.

 

Mi volas dormi, sed la helpo-krio

trairas subŝtatojn, alvenas al Braziljo.

Ene de mi koto monton malsupreniras 

kvazaŭ sufokis la brilon de filino

kiu permesis skapi la sav-buon, 

kiun mi al ŝi forĵetas.

 

Eĉ tiu lerta fajro-brigadisto

respektas la liveran volon kaj nur agas

se peto venu – sed se ne venas,

prokrasta dormo, vigla, restas preta.

Eĉ sen dormi sonĝas mi delikatan sonĝon,

nome brakumi, savita de si mem,

kiun iam mi vidis kiel bebo.


16/10/2026

CALEIDOSCÓPIO DE INVENÇÕES: o menino, o avesso, o rabisco

 


Meu livro Caleidoscópio de invenções: o menino, o avesso, o rabisco está disponível em formato impresso, impressão sob demanda e como e-book. Conheça a proposta da obra. Adquira seu exemplar pelos links abaixo:


Compre na Amazon

Compre na Um Livro

Compre na Estante Virtual

Compre no Mercado Livre

Mia libro Caleidoscópio de invenções: o menino, o avesso, o rabisco disponeblas laŭpete presita kaj kiel bit-libro. Konu la libroproponon, mendu tuj vian ekzempleron. Ligilojn:


Mendu de Amazon

Mendu de Um Livro

Mendu de Estante Virtual

Mendu de Mercado Livre

 


MANUAL PARA REINICIAR O MUNDO

MANUAL PARA REINICIAR O MUNDO 

Paulo P Nascentes

Da promessa moderna de liberdade, igualdade e fraternidade à normalização da fome e do abandono, a crise contemporânea exige mais do que ajustes: pede instituições capazes de reaprend

A história não avança em linha reta. A Idade Média, frequentemente resumida pela expressão “Idade das Trevas”, também abrigou universidades, debates filosóficos, técnicas agrícolas e formas comunitárias de organização. Ainda assim, a imagem do obscurantismo permanece útil como alerta: sociedades podem possuir conhecimento e, ao mesmo tempo, restringir seu acesso, perseguir a dúvida e converter instituições em instrumentos de privilégio. O Renascimento e o Humanismo recolocaram o ser humano, a investigação e a criação no centro da vida pública; séculos depois, liberdade, igualdade e fraternidade deram linguagem política à esperança de que nenhum nascimento deveria determinar o destino de alguém.

A passagem das oligarquias para a democracia representativa ampliou direitos e permitiu que milhões participassem da escolha de governos. Mas, votar periodicamente não esgota a cidadania. A democracia participativa acrescenta conselhos, audiências públicas, orçamento participativo, associações de bairro, sindicatos, conferências e iniciativas populares. Quando esses canais funcionam, uma comunidade pode decidir, por exemplo, se um terreno abandonado deve virar posto de saúde, creche, moradia ou praça. Quando não funcionam, a política se fecha em gabinetes e a população só é chamada a ratificar escolhas já feitas.

O problema atual não é a ausência de capacidade técnica, mas a ruptura entre capacidade e finalidade. É como se o “computador” das instituições estivesse em funcionamento, porém executando um programa defeituoso. Na saúde, uma cidade pode ter equipamentos avançados e, ainda assim, manter pessoas durante meses em filas evitáveis por falta de atenção básica e integração de dados. Na educação, redes podem comprar plataformas digitais enquanto bibliotecas permanecem fechadas, professores trabalham sem estabilidade e estudantes chegam à escola com fome. Na ciência, descobertas capazes de salvar vidas podem ser subordinadas à desinformação ou ao lucro imediato. Na arte e na filosofia, espaços de imaginação e crítica são tratados como luxo, justamente quando a sociedade mais precisa compreender a si mesma.

A falha mais grave é moral e política: perdemos a fraternidade como princípio organizador. A liberdade sem condições materiais vira privilégio; a igualdade apenas declarada convive com abismos de renda, tempo, voz e segurança. A riqueza depende do trabalho de quem cultiva, transporta, cuida, constrói, ensina, pesquisa, limpa, programa e atende. Entretanto, trabalhadores frequentemente recebem uma parcela desproporcionalmente pequena do valor que ajudam a criar. Enquanto alguns acumulam excedentes, outros escolhem entre alimentação, aluguel, remédio e transporte. Essa contradição se torna ainda mais cruel quando a fome, a miséria e a indigência cultural deixam de causar espanto.

Um novo Renascimento não pode ser reservado a cortes, academias ou centros econômicos. Precisa alcançar periferias urbanas, comunidades rurais, povos tradicionais, crianças, idosos e pessoas historicamente afastadas das decisões. Isso implica financiar saúde preventiva, escola pública integral, cultura local, pesquisa aberta e proteção social; tributar de modo mais justo; garantir transparência aos orçamentos; e transformar participação popular em poder real. Um exemplo seria vincular parte do investimento municipal a assembleias territoriais com informação acessível e prestação de contas. Outro seria abrir escolas nos fins de semana para bibliotecas, oficinas de arte, ciência cidadã e formação política apartidária.

Somos subjetividades distintas aprendendo a viver em conjunto. Nossas origens, etnias, culturas e crenças são plurais; nossa espécie é uma só. Se um dia a humanidade dialogar com outras formas de vida no cosmos, antes precisará aprender a dialogar consigo mesma. A paz não nasce do silêncio imposto, mas da tribuna livre, do dissenso sem desumanização e da justiça que impede que a dignidade seja sonegada. O inevitável “reset” civilizacional não precisa ser uma catástrofe: pode ser uma escolha consciente, iniciada sempre que uma instituição corrige seu propósito e sempre que um cidadão reconhece no outro não um rival descartável, mas um semelhante indispensável.

Manual para reiniciar o mundo

Paulo P Nascentes

Não desligaremos as estrelas.
Elas não têm culpa
dos nossos circuitos de fome,
das engrenagens que moem o pão
antes que a mesa seja posta.

O erro está no programa antigo:
uma linha de medo,
duas de ganância,
séculos de portas com senha
guardando o saber de todos.

Já houve manhãs chamadas Renascimento,
mas a luz entrou por poucas janelas.
Desta vez, abriremos a casa inteira:
a escola, o hospital, o laboratório,
o teatro, a praça e a oficina.

Que ninguém seja arquivo corrompido,
nome apagado da lista,
direito escrito a lápis
e negado a tinta.
Que a mão que planta reconheça
a mão que ensina,
a mão que cura,
a mão que constrói a ponte.

Somos muitas cores na mesma aurora,
muitas preces, dúvidas e memórias,
muitos mapas sobre a única casa.
Não há estrangeiro no oxigênio,
nem fronteira na chuva,
nem raça além da humana
sob o teto móvel da Terra.

Se um dia outra inteligência
bater à porta do céu,
que não nos encontre repartindo ruínas,
mas reunidos na tribuna livre,
capazes de ouvir sem ajoelhar,
de discordar sem destruir.

Então reiniciaremos o mundo
não com o punho sobre um botão,
mas com milhões de mãos abertas.
O futuro carregará devagar,
tela clara depois da longa noite,
e a primeira palavra do novo sistema
será: nós. Desatados os nós, ainda resta a esperança de reatarmos o nós!


Manual para reiniciar o mundo declamável

[Começar em voz baixa, com pausas longas. Aumentar gradualmente a intensidade até o chamado final.]

Não.

Não desligaremos as estrelas.

Elas não têm culpa
dos nossos circuitos de fome,
das engrenagens que moem o pão
antes...
antes que a mesa seja posta.

O erro não está no céu.
O erro não está na Terra.
O erro está no programa antigo:

uma linha de medo,
duas linhas de ganância,
séculos — séculos! —
de portas fechadas por senha,
guardando, para poucos,
o saber que pertence a todos.

Já houve manhãs chamadas Renascimento.

Mas a luz...
a luz entrou por poucas janelas.

Desta vez, não!

Desta vez,
abriremos a casa inteira:
a escola!
o hospital!
o laboratório!
o teatro, a praça, a oficina!

A casa inteira.
Para todos.
Para todas.

Que ninguém seja arquivo corrompido.

Ninguém!

Que nenhum nome seja apagado da lista.
Que nenhum direito seja escrito a lápis
e negado a tinta.

Que a mão que planta
reconheça a mão que ensina.
Que a mão que ensina
reconheça a mão que cura.
Que a mão que cura
reconheça a mão que constrói a ponte.

E que todas reconheçam:
somos nós que sustentamos o mundo.

Somos muitas cores na mesma aurora.
Muitas preces.
Muitas dúvidas.
Muitas memórias.
Muitos mapas...
sobre a única casa.

Não há estrangeiro no oxigênio.
Não há fronteira na chuva.
Não há raça além da humana
sob o teto móvel da Terra.

Se um dia outra inteligência
bater à porta do céu...

que não nos encontre
repartindo ruínas.

Que nos encontre de pé,
reunidos na tribuna livre,
capazes de ouvir sem ajoelhar,
de falar sem silenciar,
de discordar
sem destruir.

Então, sim:

reiniciaremos o mundo.

Não com o punho fechado
sobre um botão.

Mas com milhões — milhões! —
de mãos abertas.

O futuro carregará devagar.
Devagar...
como a luz depois da longa noite.

E quando a nova tela se acender,
a primeira palavra do novo sistema
não será “eu”.

Será NÓS!

Diminuir o ritmo; encerrar com firmeza.

Desatados os nós
do medo,
da fome,
da indiferença,

ainda resta a esperança.

Resta a coragem.
Resta a palavra.

Resta a mão aberta da poesia coletiva:
Resta-nos reatar o NÓS!


14/10/2026

SONO DA POESIA DORMO DE POEZIO

 

SONO DA POESIA

Roubam o sono à poesia,

chega o poema e me excita

exerce sua magia

e seu domínio exercita

 

O sono diz que já volta,

o texto faz que já chega,

minha musa se revolta:

quer dormir a minha nega!

 

Poesia não nega fogo e me ronda

e logo logo me pega

por mais que fundo me esconda.

 

E a poesia enxoto

(ela segue sua rota)

E quando quase nem noto

ela pisca o olho e volta e vota

   - voto acende sabedoria.

 

DORMO DE POEZIO

Oni ŝtelas la dormon de l’ poezi’

Venas la poem’ kaj min ekscitas

Kaj plenumas sian magion

Kaj sian regadon praktikas

 

La dormo diras, ke revenas

la teksto ŝajnigas alveni

Mia muzo sin ribelas:

Volas dormi amata mia!

 

Poezio ja ne manke rond-iras min

tuj tuj min prenas 

ju pli funde kaŝu min.

 

Kaj la poezion mi forpelas

(kaj sian vojon ĝi iras)

Kiam apenaŭ perceptas mi

Ĝi okulfrape revenas kaj balotas

   - baloto saĝecon lumigas.


TALVEZ SIM, TALVEZ NÃO! EBLE JES, EBLE NE!

  TALVEZ SIM, TALVEZ NÃO! Emoções inglórias ainda no estoque da memória, histórias outras da imaginação, poesia, ficção: poema...